Bộ công thương

Công nghệ sinh học

Thứ tư, 22/01/2020 | 18:23

Thứ tư, 22/01/2020 | 18:23

Đề án CNSH

Cập nhật lúc 10:43 ngày 16/12/2019

Đa dạng các loại chè (trà) đặc sản bằng công nghệ lên men và sản xuất quy mô công nghiệp

Theo thống kê của Hiệp Hội chè Việt Nam, chè được trồng tại 28 tỉnh thành với diện tích 134.000 ha. Các sản phẩm chè của Việt Nam đã xuất khẩu đến 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đa dạng các sản phẩm từ cây chè, nâng cao giá trị và vị thế chè Việt Nam trên thị trường quốc tế đang là hướng đi được ngành chè hướng tới. Đây cũng là hướng đi cho các nhà khoa học và các đơn vị, doanh nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm – đồ uống.
Nắm bắt được xu thế đó, Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm (Việt Trì – Phú Thọ) cũng đang triển khai hàng loạt công trình nghiên cứu, đẩy mạnh  ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất chè. Đặc biệt chú trọng các công nghệ tiên tiến đưa đặc sản chè của Việt Nam trở thành sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Phương pháp hoàn toàn mới nhờ lên men chè
Nhận định chung của các nhà khoa học, hiện nay Việt Nam chủ yếu sử dụng công nghệ truyền thống để sản xuất chè, theo đó chè được làm héo, qua công đoạn vò – sấy thông thường. Công nghệ chè chế biến chè bằng phương pháp lên men bởi vi sinh vật mới chỉ có tại Trung Quốc và Nhật Bản. Trong đó nổi tiếng thế giới là chè Phổ Nhĩ của Trung Quốc.
Sản phẩm cao cấp chè Phổ Nhĩ Hùng Cường
Lên men chè là phương pháp hoàn toàn mới tại Việt Nam. Vấn đề nghiên cứu và sản xuất chè lên men dạng sản phẩm như chè Phổ Nhĩ của Trung Quốc mới chỉ bắt đầu. Trên thị trường đã bắt đầu xuất hiện 1 số sản phẩm chè lên men tuy nhiên phương thức sản xuất chưa dựa trên bất cứ nghiên cứu nào mà chỉ dựa vào một số quan sát thực tế kinh nghiệm sản xuất của nước bạn và áp dụng sản xuất thử nghiệm.
Từ năm 2012, các chuyên gia thuộc Trường cao đẳng công nghiệp thực phẩm đã bắt đầu nghiên cứu phương pháp chế biến chè bằng công nghệ lên men. Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, bước đầu đã tạo được công nghệ và thiết bị có tính khả thi cao nhằm sản xuất chè lên men từ chè Shan tuyết rất có tiềm năng của Việt Nam. 
Sản phẩm chè Phổ Nhĩ dạng viên, túi lọc và dạng bánh
Nhằm hoàn thiện công nghệ và thiết bị sản xuất chè lên men (Dạng chè Phổ  Nhĩ), năm 2016 trong khuôn khổ Đề án Phát triển và ứng dụng công ngệ sinh học trong công nghiệp chế biến đến năm 2020, Trường cao đẳng công nghiệp thực phẩm đã đề xuất và được Bộ Công Thươn g phê duyệt thực hiện dự án “Sản xuất chè lên men từ chè Shan tuyết Hà Giang phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu”.  Dự án đã sản xuất thành công 3 dạng sản phẩm từ chè bằng ứng dụng công nghệ  lên men vi sinh vật gồm: Chè lên men dạng rời, chè lên men dạng viên và chè lên men dạng túi lọc.  Các quy trình công nghệ của dự án đã được chuyển giao cho công ty Chè Hùng Cường và sẵn sàng để thương mại sản phẩm với thương hiệu chè Phổ Nhĩ. 
Sản phẩm chè GABA
Một sản phẩm khác từ chè ứng dụng công nghệ  lên men cũng được Trường cao đẳng công nghiệp thực phẩm nghiên cứu và chuyển giao công nghệ thành công đó là chè GABA. Aminobutyric axit (GABA) là một axit đặc biệt có vai trò quan trọng với hệ thần kinh con người. Quá trình lên men chè trong điều kiện nhất định đã sinh ra một lượng lớn GABA. Chè GABA được sản xuất lần đầu tại Nhật Bản và Đài Loan, đã trở thành sản phẩm nổi tiếng, có giá trị cao. 
Kế thừa các kết quả nghiên cứu của thế giới, kết hợp với lá chè trong điều kiện thổ nhưỡng của Việt Nam, nhóm nghiên cứu do TS Đào Thị Việt Hà làm chủ nhiệm đã thành công trong việc ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong quá trình lên men, tạo sản phẩm chè GABA rất có lợi cho sức khỏe.
Đa dạng sản phẩm từ chè Việt Nam
Chè là loại đồ uống ngày càng phổ biến trên thế giới và Việt Nam. Tuy vậy, các sản phẩm giá trị gia tăng cao và tốt cho sức khỏe như dạng chè Phổ Nhĩ và chè GABA thì mới chỉ phổ biến tại các thị trường như Trung Quốc, Nhật bản, Đài Loan. Việt Nam chủ yếu xuất khẩu chè thô, giá trị kinh thế chưa cao.
Đại diện Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm phát biểu tại buổi làm việc với Bộ Công Thương và các chuyên gia, báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ KHCN
Trong bối cảnh đó, những nghiên cứu thành công của Trường cao đẳng công nghiệp thực phẩm có ý nghĩa rất lớn nhằm đa dạng sản phẩm chè, nâng giá trị đặc sản từ cây chè Việt Nam qua đó góp phần phát triển kinh tế các vùng nguyên liệu chè trong nước. Các sản phẩm không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước, mục tiêu còn hướng đến xuất khẩu. Hiện nay, công nghệ sản xuất chè ứng dụng lên men đã được trường chuyển giao thành công cho Công ty Cổ phần chè Sông Lô (Tuyên Quang) và Công ty Cổ phần chè Tân Trào (Tuyên Quang) và công ty chè Hùng Cường để sản xuất và phân phối ra thị trường.
Sản phẩm chè lên men được trưng , bày giới thiệu tại các triển lãm, hội thảo được người tiêu dùng quan tâm lựa chọn
Tính toán bước đầu, hiệu quả kinh tế khi đầu tư sản xuất chè lên men theo công nghệ của đề tài, dự án rất khả quan, cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với sản xuất chè đen hiện nay. Cùng với Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm, các doanh nghiệp cũng đang tích cực thăm dò thị trường, quảng bá sản phẩm, tiếp cận với người tiêu dùng nhằm tiếp tục hoàn thiện sản phẩm. 
Quang cảnh buổi làm việc kiểm tra, thẩm định sản phẩm tại Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm ngày 12/12/2019
Ngày 12/12/2019, Ban điều hành Đề án Phát triển và ứng dụng công ngệ sinh học trong công nghiệp chế biến đến năm 2020 – Bộ Công Thương và các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực lên men, vi sinh đã thực hiện kiểm tra, thẩm đinh sản phẩm của các đề tài, dự án do Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm thực hiện.
Đánh giá chung của đoàn công tác, Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm đã thực hiện nghiêm túc các nội dung và nhiệm vụ do Bộ Công Thương giao. Các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao. Các sản phẩm nghiên cứu được doanh nghiệp đón nhận chuyển giao và bước đầu thương mại hóa cho thấy sự phối hợp hiệu quả giữa các nhà khoa học với doanh nghiệp, đưa kết quả nghiên cứu ứng dụng thực tế.

Thông tin nhiệm vụ KHCN
Đơn vị chủ trì: Trường Cao đẳng công nghiệp thực phẩm
1. Dự án sản xuất chè lên men từ chè Shan tuyết Hà Giang phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
- Chủ nhiệm: TS Đào Thị Việt Hà
2. Đề tài: Nghiên cứu công nghệ sản xuất chè giàu GABA bằng công nghệ lên men từ một số giống chè tại Việt Nam
- Chủ nhiệm: Ths Nguyễn Việt Tấn
Vụ Khoa học và công nghệ
lên đầu trang